VIBRATION TRAINING

VIBRATION TRAINING

Προπόνηση δόνησης: τι είναι και πώς προκαλείται

Στο άρθρο του προηγούμενου μήνα δώσαμε μία γενική περιγραφή και εικόνα για το τι είναι και που ωφελεί η προπόνηση δόνησης. Στην καθημερινή μας επαφή ωστόσο με ασκούμενους που έχουν επιλέξει αυτή την μέθοδο εκγύμνασης ερχόμαστε αντιμέτωποι με πολλές απορίες και ερωτήσεις, εκ των οποίων η πιο συνήθης είναι η εξής: ποιος είναι ο μηχανισμός πρόκλησης και πώς γυμναζόμαστε τελικά χρησιμοποιώντας τις πλατφόρμες δόνησης; είναι σημαντικό να κατανοήσουμε σε βάθος τα παραπάνω γιατί μόνο έτσι θα τα εφαρμόσουμε καλύτερα στις προπονητικές συνεδρίες επιφέροντας τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Όπως είναι γνωστό η προπόνηση δόνησης βασίζετε σε πολύ μεγάλο ποσοστό σε μία λειτουργία του οργανισμού που ονομάζεται μυοτατικό αντανακλαστικό. Ποια όμως είναι η δομή του και πώς λειτουργεί αυτό; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ

Όλοι οι μύες περιέχουν αισθητήριους υποδοχείς οι οποίοι δίνουν τις κατάλληλες πληροφορίες στο κεντρικό νευρικό σύστημα για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται κάθε στιγμή ο μυς και είναι γνωστοί ως ιδιοδεκτικοί υποδοχείς. Τέτοιοι είναι οι μυικές άτρακτοι και τα τενόντια όργανα του Golgi. Μαζί με τις ελεύθερες νευρικές απολήξεις δίνουν πληροφορίες για το τι συμβαίνει στον μυ σε ότι αφορά το μήκος, την τάση, την ταχύτητα σύσπασης και τον μυικό τόνο.

ΜΥΙΚΕΣ ΑΤΡΑΚΤΟΙ

Οι μυικές άτρακτοι έχουν συγκεχυμένο σχήμα και διατάσσονται παράλληλα στις συνηθισμένες και εξωκαψικές ίνες του μυός, συνεπώς όταν ο μυς διατείνεται το ίδιο συμβαίνει και με αυτές. Παρέχουν αισθητικές πληροφορίες ανάδρασης που αφορούν το μήκος και την τάση των μυικών ινών, προκειμένου το κεντρικό νευρικό σύστημα να ελέγξει σωστά τις κινήσεις των σκελετικών μυών. Η κύρια λειτουργία τους είναι η απάντηση στην μυική διάταση και διαμέσου αντανακλαστικής δράσης η πρόκληση μυικής συστολής ώστε να μειωθεί αυτή η διάταση.

ΤΕΝΟΝΤΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ GOLGI

Αντίθετα με τις μυικές ατράκτους οι οποίες διατάσσονται παράλληλα με τι εξωκαψικές ίνες, τα τενόντια όργανα του Golgi συνδέονται σε σειρά με τουλάχιστον 25 εξωκαψικές μυικές ίνες. Εντοπίζονται επίσης στους συνδέσμους των αρθρώσεων και η κύρια ευθύνη τους είναι ο εντοπισμός των μεταβολών κύρια της τάσης και λιγότερο του μήκους των μυών.

Ανταποκρίνονται μέσω ανατροφοδοτικού ελέγχου για την εκφόρτιση ώσεων υπό μια από τις δυό ακόλουθες συνθήκες.

1. Aπάντηση στην τάση που δημιουργείται στον μυ όταν βραχύνεται.
2. Aπάντηση στην τάση του μυός όταν διατείνεται παθητικά.

ΜΥΟΔΙΑΤΑΤΙΚΟ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟ

Η λειτουργική σημασία των αισθητουποδοχέων συνίσταται στην ικανότητά της να ανιχνεύει, να απαντά, και να ελέγχει αλλαγές του μήκους των εξωκαψικών μυικών ινών. Αυτό έχει μεγάλη σημασία για την ρύθμιση της κίνησης και την διατήρηση της θέσης του σώματος. Οι μύες που καθορίζουν τη θέση του σώματος βομβαρδίζονται συνεχώς από νευρικά ερεθίσματα και πρέπει να διατηρούν την ετοιμότητα τους να απαντούν στις εκούσιες κινήσεις ή να διατηρούν κάποιο βαθμό σταθερής δραστηριότητας, ώστε να εξισορροπούν την δύναμη της βαρύτητας και να διατηρούν την όρθια στάση του σώματος.

Το μυοδιατατικό αντανακλαστικό, που θεωρείται θεμελιώδες για την επίτευξη αυτού του σκοπού, έχει τρία κύρια συστατικά:

1. Τους αισθητοϋποδοχείς μέσα στον μυ οι οποίοι απαντούν στην διάταση.
2. Tην κεντρομόλο μυική ίνα, η οποία μεταφέρει την αισθητική ώση από την μυική άτρακτο στον νωτιαίο μυελό.
3. Tον φυγόκεντρο κινητικό νευρώνα στον νωτιαίο μυελό, ο οποίος σηματοδοτεί την μυική συστολή.

Όπως φαίνεται στο σχήμα, που μπορείτε να κατεβάσετε από το link παρακάτω, το ερέθισμα δόνησης (vibratory stimulus) προκαλεί διάταση στις μυικές ίνες και όπως προαναφέρθηκε στις ατράκτους (muscle spindle) και στα τενόντια όργανα του Golgi (GTO). Η διάταση αυτή διεγείρει τόσο τις πρωτεύουσες όσο και τις δευτερεύουσες αισθητικές απολήξεις. Η αισθητικές ώσεις αποστέλλονται στα υψηλότερα κέντρα μέσω της κεντρομόλου νευρικής ίνας, όπου διεγείρονται με την σειρά τους άμεσα οι α-κινητικοί νευρώνες (motor neuron).

Η επαναφορά των κινητικών ώσεων οδηγεί σε ισχυρότερη συστολή του μυός. Είναι επίσης σημαντικό να αναφέρουμε ότι διεγερτικές ώσεις διανέμονται και στους συναγωνιστές μύες, οι οποίοι υποστηρίζουν την επιθυμητή κίνηση, ενώ ανασταλτικές ώσεις διανέμονται στους νευρώνες των ανταγωνιστών μυών της συγκεκριμένης κίνησης.

Αυτά ήταν τα κυριότερα στοιχεία νευροφυσιολογίας στα οποία στηρίζεται ο μηχανισμός πρόκλησης της προπόνησης δόνησης. Η κατανόηση και κατ΄επέκταση η εφαρμογή τους από τους επαγγελματίες του fitness είναι θεμελιώδους σημασίας για την ασφαλή, σωστή, και επιτυχημένη εκγύμναση των ασκουμένων.
 

Αρχείο